Asitler Bazlar

Asitler kimyada önemli bir bileşik sınıfını oluştururlar.Asit-latince anlamına gelen asidus kelimesinden alınmıştır.Günlük gıda maddelerinin bir çoğunda asit vardır.Canlı organizmaların hayatsal faaliyetlerinde asitlerin önemi büyüktür.Mide özsuyu besinlerin sindirimi için %0,4 oranında hidroklorik asit içerir.Proteinlerin oluşumunda amino asitlerin önemi tartışılmaz bir gerçektir.Genel olarak asitler;inorganik ve organik asitler olarak iki gruba ayrılırlar.Yapısında karbon elementi bulunmayan asitlere inorganik aitler ,karbon elementi kullanılarak oluşturulan asitlere ise organik asitler denir. ASİTLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

-Asitler yakıcı özelliğe sahiptir.Asitlerin bu özelliği her asitte aynı şekilde olmaz.Örneğin Hno3 deriye döküldüğünde proteinlerle tepkimeye girer.H_{2SO4 ise hücre suyunu çekerek yakma etkisi gösterir.-Asit suda çözüldüğünde ne kadar fazla iyon oluşuyorsa,iletkenlik o kadar fazla olur .Kuvvetli asitlerde iletkenlik fazla zayıf asitlerde ise azdır.}

-Asitler mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.Turnusol kağıtları indikatör boyası emdirilmiş kağıtlardır.İndikatör boyaları ise ortamın asidik veya bazik olmasına göre renk değiştiren maddelerdir.Örneğin bir indikatör olan metil oranj asitler kırmızı renge döner.

-Asitlerin genel olarak yapılarında proton bulunur.Ancak yapılarında hdrojen bulunan tüm maddeler asit değildir.MC1 kuvvetli bir asit olmasına karşın nh3 baz özelliği gösterir.CH+ ise asit ve baz karakteri göstermez.

-Bazlarda birleşerek tuz ve su oluştururlar.Kimyada bu tepkimelere nötrleşme tepkimesi denir.

[BAZ+ASİTàTUZ+SU]NaOH + Hcı > Nac I + h20

AktifliÄŸi hidrojenden az olan metaller (ÅŸeklindedir)

Mg + 2Hcı à MgCI2 + H2

Ag+HCI àTepkime gerçekleşmez.

c)Aktifliği hidrojenden az olan metallere HCI ve seyreltik H2SO4 tepkime verir.Bu tür tepkimelerden H2 yerine SO2 oluşur.

Cu+2H2+SO4àCuSo4+So2+2h30Derişik

Zn+2H2SO4àZnSo4+SO2+2H2ODerişik

d)AktifliÄŸi hidrojenden az olan metallere HNO3’ün etkisi ise seyreltik ve deriÅŸik olmasına baÄŸlı olarak deÄŸiÅŸir.HNO3;Cu Hg ve Ag’’ etki eder.Pt ve Au ‘‘a etki etmez.

DeriÅŸik

3Cu+8HNO3-3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O

Seyreltik

–Asitlerin ametallere etkisi ise genellikle deriÅŸik durumunda olabilir.

C+4HNO3àCO2+4NO2+2H20(Derişik)

C+2H2SO2àCO2+2SO2+2H20(Derişik)

S+4HNO3_SO2+4NO2+2H2O oluÅŸur

(DeriÅŸik)

Na2CO3+H2SO2-Na2SO4+H2O+CO2

CO2+ H2 O àH2CO3SO2+ H2O àH2SO3

à 2HNO3

Verilen ilk dört örneğin tadları ekşidir.Bu maddelerde asit vardır.Sabunla suyun tadı acıdır.Yapısında asit yoktur. CEVAP: E2)Aşağıdakilerden hangisi asit özelliklerinden değildir?

A)Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.

B)Kırmızı turnusol kağıdını mavi renge dönüştürürler.

C)Seyreltik çözeltilerin tadı ekşidir.

D)Bazlarda tuz oluÅŸtururlar.

CEVAP:BDÄ°ÄžER REAKSÄ°YONLAR

Üç tür genel reaksiyondan başka sık karşılaşılan bir takım özel reaksiyonlar da vardır.Bunlar yukarıdaki reaksiyon türlerinden birine benzese de özel hali ile bilinirler.

Metal + Asit à Tuz + Hidrojen gazı

Al(k) + 3HCI (suda)à AICI3(suda)+ 3/2H2(g)Soy metallerin dışında ki metaller hidrojenden daha aktiftir.Bu yüzden burada Al metali Al^{+3cYükseltilirken bileşik haline geçerken asit katyonu olan H+ iyonu H2’ye indirgenmektedir.Metallerin asitlerle reaksiyonlarına aşağıdaki örnekler verilebilir.}

Zn(k) + 2HCI(suda) à ZnCI2 (suda) + H2(g)2Na(k) + 2HCI(suda)à 2NACI (suda) + H2(g)Mg(k) + H2SO4(suda)

à MgSO4(k) + H2(g)Fe(k) + 2HNO3(suda)àFe(NO3)2(suda)+H2(g)

Cu+HCIà Reaksiyon vermezAg+HCI

à Reaksiyon vermez3)Yarı soy metallere (Cu-Hg-Ag) yükseltgen özellik gösteren asitler etki ederler.H2SO4 ve HNO3 yükseltgen özellik gösteren iki önemli asittir.Bunların yarı soy metallere etkisinden tuz,oksit ve su oluşur.

Yarı soy metal + Yükseltgen asit àTuz + oksit + su

Asit olarak derişik HNO3 asidi kullanıldığında NO2 gazı açığa çıkar , tuz ve su oluşur.HNO3 deki azot indirgenirken , metal yükseltgenir.

Ag(k)2HNO3(suda) Derişik AgNo3(Suda) No2(g) + H2O(s)Cu(k)+ 4HNO3(SUDA) Derişik Cu(NO3)2(suda)+ 2NO2(g) + 2H2O(s)Seyreltik HNO3 asidi kullanıldığında ise NO gazı açığa çıkar.Gümüş ve bakırın seyreltik nitrik asitle reaksiyonları aşağıda verilmiştir.

Ag(k)+4hno3(suda)à 3 AgNO3+ NO (g) 2H2O(s)3cu(k)+HNO3(suda)à 3 Cu (NO3)2 + 2NO(g) + 4h2O(s)4)Altın (Au) be platin (Pt) tam soy metaldir.Bunlar asitlerle hidrojen çıkışı ile reaksiyona girmediği gibi yükseltgen özellik gösteren asitler de reaksiyon vermez.

Altına yalnızca kral suyu denilen (3HCI+HNO2) karışımı etki eder.

Au(k)+HCI(suda)+HNO3 à AuCI3 + NO(g)+ 2HO(s)METALLERİN BAZLARLA REAKSİYONU

Genelde metaller bazlarla reaksiyon vermezler.Ancak amfoter metal olarak bilinen Al, Zn , Sn, Pb , Cr gibi metaller derişik kuvvetli baz çözeltileriyle reaksiyon verirler.Reaksiyon sonucunda hidrojen gazı açığa çıkar.

Amfoter metal + Baz à Tuz+ hidrojen gazı

Al(K)+ NaOH(suda)àNa3 AlO3 + H2 (g)Zn(k)+ NaOH(suda)àNa2ZnO2 + H2 (g)Amfoter metallerin oksit ve hidroksit bileşikleri de amfoter özellik gösterirler.Bunların kuvvetli bazların derişik çözeltileri ile reaksiyonundan ise tuz ile su oluşur.